Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankı 2025-ci ili 724 milyon 321 min manat xalis mənfəət ilə başa vurub. Bu, 2024-cü illə müqayisədə 2 milyon 837 min manat və ya 0,4% çoxdur.

Marja xəbər verir ki, Azərbaycan Respublikasının Mərkəzi Bankının 2025-ci il üzrə konsolidə edilmiş maliyyə hesabatına əsasən, 2024-cü ildə qurumun xalis mənfəəti 721 milyon 484 min manat təşkil etmişdi.

Hesabat dövründə Mərkəzi Bankın xalis faiz gəlirləri cüzi azalıb. 2025-ci ildə xalis faiz gəliri 493 milyon 255 min manat olub. 2024-cü ildə bu göstərici 498 milyon 750 min manat təşkil etmişdi. Beləliklə, xalis faiz gəliri 5 milyon 495 min manat və ya 1,1% azalıb.

Faiz gəlirlərinin strukturunda isə dəyişiklik müşahidə olunub. Effektiv faiz dərəcəsi metodu ilə hesablanmış faiz gəlirləri 546 milyon 137 min manatdan 356 milyon 27 min manata enib. Azalma 190 milyon 110 min manat və ya 34,8% təşkil edib. Bunun əvəzində sair faiz gəlirləri 171 milyon 419 min manatdan 367 milyon 745 min manata yüksəlib. Artım 196 milyon 326 min manat və ya 114,5% olub.

Qiymətli kağızlardan gəlir artıb

2025-ci ildə Mərkəzi Bankın mənfəətini dəstəkləyən əsas amillərdən biri ədalətli dəyərinin dəyişməsi mənfəət və ya zərərə aid olunan qiymətli kağızların yenidən qiymətləndirilməsi üzrə xalis gəlirin artması olub. Bu göstərici 2024-cü ildə 113 milyon 929 min manat olduğu halda, 2025-ci ildə 262 milyon 713 min manata yüksəlib. Artım 148 milyon 784 min manat və ya 130,6% təşkil edib.

Eyni zamanda, xarici valyuta mövqeyinin yenidən qiymətləndirilməsi üzrə nəticə də müsbətə keçib. 2024-cü ildə bu maddə üzrə 59 milyon 765 min manat zərər qeydə alınmışdısa, 2025-ci ildə 63 milyon 417 min manat xalis gəlir yaranıb. Bu, illik müqayisədə 123 milyon 182 min manatlıq yaxşılaşma deməkdir.

Digər tərəfdən, törəmə maliyyə alətlərinin yenidən qiymətləndirilməsi üzrə 2024-cü ildə 23 milyon 669 min manat xalis gəlir olduğu halda, 2025-ci ildə 31 milyon 603 min manat xalis zərər qeydə alınıb.

İnzibati xərclər 30%-ə yaxın artıb

Hesabat ilində Mərkəzi Bankın inzibati və sair əməliyyat xərcləri artıb. Bu xərclər 2024-cü ildəki 111 milyon 250 min manatdan 2025-ci ildə 144 milyon 130 min manata yüksəlib. Beləliklə, inzibati və sair əməliyyat xərcləri 32 milyon 880 min manat və ya 29,6% artıb.

Mərkəzi Bankın sair əməliyyat gəlirləri isə 7 milyon 286 min manatdan 14 milyon 304 min manata yüksəlib. Artım 7 milyon 18 min manat və ya 96,3% təşkil edib.

Nəticədə qurumun il üzrə xalis mənfəəti 724 milyon 321 min manat olub.

Aktivlər 1,7 milyard manat azalıb

31 dekabr 2025-ci il tarixinə Azərbaycan Mərkəzi Bankının cəmi aktivləri 34 milyard 836 milyon 486 min manat təşkil edib. 2024-cü ilin sonunda bu göstərici 36 milyard 519 milyon 931 min manat idi. Beləliklə, Mərkəzi Bankın aktivləri illik müqayisədə 1 milyard 683 milyon 445 min manat və ya 4,6% azalıb.

Aktivlərdə azalmaya əsasən pul vəsaitləri və onların ekvivalentlərinin kəskin azalması təsir edib. Bu göstərici 8 milyard 588 milyon 695 min manatdan 3 milyard 957 milyon 374 min manata düşüb. Azalma 4 milyard 631 milyon 321 min manat və ya 53,9% təşkil edib.

Bununla yanaşı, Mərkəzi Bankın borc qiymətli kağızları portfeli artıb. Borc qiymətli kağızları 25 milyard 823 milyon 947 min manatdan 28 milyard 782 milyon 795 min manata yüksəlib. Artım 2 milyard 958 milyon 848 min manat və ya 11,5% olub.

Əmanətlərin Sığortalanması Fonduna verilmiş kreditlər isə 163 milyon 945 min manatdan 105 milyon 956 min manata enib. Bu göstərici üzrə azalma 57 milyon 989 min manat və ya 35,4% təşkil edib.

Öhdəliklər azalıb, dövriyyədə olan pul artıb

2025-ci ilin sonunda Mərkəzi Bankın cəmi öhdəlikləri 32 milyard 675 milyon 616 min manat olub. 2024-cü ilin sonunda bu göstərici 34 milyard 522 milyon 896 min manat təşkil etmişdi. Beləliklə, öhdəliklər 1 milyard 847 milyon 280 min manat və ya 5,4% azalıb.

Hesabat dövründə dövriyyədə olan kağız və metal pullar 17 milyard 449 milyon 91 min manatdan 19 milyard 563 milyon 427 min manata yüksəlib. Artım 2 milyard 114 milyon 336 min manat və ya 12,1% təşkil edib.

Rezident bankların qısamüddətli depozitləri isə 1 milyard 268 milyon 460 min manatdan 2 milyard 765 milyon 718 min manata çatıb. Bu göstərici 1 milyard 497 milyon 258 min manat və ya 118% artıb.

Əksinə, hökumət idarələri qarşısında öhdəliklər 7 milyard 990 milyon 124 min manatdan 3 milyard 425 milyon 70 min manata düşüb. Azalma 4 milyard 565 milyon 54 min manat və ya 57,1% olub.

Kredit təşkilatları qarşısında öhdəliklər də 6 milyard 265 milyon 219 min manatdan 5 milyard 167 milyon 117 min manata enib. Bu maddə üzrə azalma 1 milyard 98 milyon 102 min manat və ya 17,5% təşkil edib.

Cəmi kapitalı 8% artıb

2025-ci ilin sonunda Azərbaycan Mərkəzi Bankının cəmi kapitalı 2 milyard 160 milyon 870 min manat olub. 2024-cü ilin sonunda bu göstərici 1 milyard 997 milyon 35 min manat idi. Beləliklə, kapital 163 milyon 835 min manat və ya 8,2% artıb.

Nizamnamə fondu və kapital ehtiyatları dəyişməyərək müvafiq olaraq 500 milyon manat səviyyəsində qalıb. Bölüşdürülməmiş mənfəət isə 972 milyon 722 min manatdan 1 milyard 121 milyon 544 min manata yüksəlib. Artım 148 milyon 822 min manat və ya 15,3% təşkil edib.

Təhlil

Mərkəzi Bankın 2025-ci il üzrə maliyyə nəticələri göstərir ki, qurumun xalis mənfəəti demək olar sabit qalıb. Mənfəətdə cüzi artım olsa da, nəticələrə bir neçə istiqamətdə fərqli təsirlər olub.

Bir tərəfdən, xalis faiz gəlirlərinin azalması, inzibati xərclərin artması və törəmə maliyyə alətləri üzrə zərər mənfəətə təzyiq göstərib. Digər tərəfdən, qiymətli kağızların yenidən qiymətləndirilməsi üzrə gəlirlərin artması və xarici valyuta mövqeyinin müsbətə keçməsi yekun nəticəni dəstəkləyib.

Balans göstəricilərində əsas diqqət çəkən məqam aktivlərin azalmasıdır. Bu azalma əsasən pul vəsaitləri və onların ekvivalentlərinin kəskin azalması ilə bağlıdır. Eyni zamanda, borc qiymətli kağızları portfelinin 3 milyard manata yaxın artması aktivlərin strukturunda qiymətli kağızların payının yüksəldiyini göstərir.

Öhdəliklər tərəfində hökumət idarələri qarşısında öhdəliklərin azalması, dövriyyədə olan nağd pul və rezident bankların depozitlərinin artması Mərkəzi Bankın balans strukturunda mühüm dəyişikliklərə işarə edir.